بیانیه ارکستر ملل ایران

فروردین ماه 1384

ارکستر موسیقی ملل بر پایه تقابل دو فرهنگ موسیقایی سازی ایران و موسیقی مبتنی بر موسیقی کلیسا ( موسیقی حاکم دو قرن 18 و 19 جهان) شکل گرفته است. در ارکستر ملل بیش از بیست ساز مختلف، بیش از ده نوع ساز ایرانی (از گروه مضرابی در نقش ملودیک، آکومپانیمان و کوبه ای ها) و بیش از ده نوع ساز زهی و سازهای آکومپانیمان قاره اروپا وجود دارد. ترکیب این دو گروه ساز از دو فرهنگ، ویژگی منحصر به فردی در گستره جهانی را به وجود خواهد آورد. ارکستر ملل با 70 نوازنده (60 نوازنده ملودیک و 10 نوازنده آکومپانیمان و یک گروه کر تشکیل شده است. اغلب نوازندگان ارکستر فوق متشکل از دانشجویان ممتاز رشته موسیقی و بر پایه سنی زیر 37 سال ومیانگین سنی 23 سال با ویرتئوزیته بالا انتخاب شده اند. فرهنگ موسیقایی ایران به عنوان یک فرهنگ عرفانی، منفرد و نماینده ای از تفکر ایده آل شرقی با گرایش درون گرا وفرهنگ موسیقایی اروپا به عنوان فرهنگی در ادامه تفکر موسیقیایی الهه های یونان، فرهنگ فلسفه (دئونیزی، آپولونی) و نماینده رشد تکنولوژیک و انقلاب صنعتی با گرایشی برون گرا در کنار هم قرار گرفته، با هم ادغام و ترکیب شده اند. همچنین ترکیب لحن های موزیکال، سونوریته و رنگ صوتی ملودیک، ریتمیک و هارمونیک این ارکستر برای اولین بار شنیده خواهد شد و این لحن و بیا ن به لحاظ بار فرهنگی یک تمدن یک پارچه جهانی را تداعی می کند، این اولین شیوه صدا دهی در سابقه ارکستری جهان برای اجراهای آثار آهنگسازان بین المللی می باشد. ارکستر ملل با در اختیار داشتن رپرتوار7 موسیقی جهان و به نتیجه رساندن قدرت اجرایی ارکستر در موقعیت یک لحن ترکیبی (شرق و غرب) توانسته ارکستر را به یک لحن و بیان جهانی صرف (غیرشرقی و غیرغربی) تبدیل کند. ارکستر ملل در این راستا کوشیده است تا در اولین اجرا، آثاری از بزرگان جهان (ایتالیا، رومانی، مجارستان، آلمان، ارمنستان، نروژ، یونان، ایران و ...) را اجرا کرده و در این اجرا آثار آهنگسازانی چون ویوالدی، بارتوک، موتزارت، کومیتاس، برامز، سن سانس، دوورژاک،  گریگ و چندین اثر ایرانی  از آهنگسازان دوره های مختلف و موسیقی فولکلور از قومیت های مختلف ایران و اولین سرود های ملی ایران و چند تصنیف ماندگار مردمی  را در اولین برنامه های اجرایی خود قرار دهد با آثاری از مرتضی نی داوود، علی تجویدی، محمد رضا شجریان، موسیو لومر و... . در این ارکستر ویژگی زنانه و مردانه موسیقیایی  (به عنوان عناصر و ماده خام های موسیقی که همیشه بار جنسیت را در موسیقی به رخ می کشند و سالها قبل، این عنصر در موسیقی غرب  به یک نتیجه ایده آل و تعادل جنسیتی رسیده بود) به یک تعادل نسبی رسیده است. در موسیقی ایران و متد موسیقیایی ایران، عناصر زنانه و مردانه همیشه از یک عدم تعادل و عدم تساوی نسبی رنج می برده و از این رو به یک موسیقی مذکر بدل شده است. در این ادغام و ترکیب ارکسترال، سازهای ایرانی توانسته اند همگام با روند اجرایی سازهای غربی پیش بروند. به نتیجه رساندن این تعادل بخش مهمی از پروژه را به خود اختصاص داده است.

توضیح:

• نوازندگان ارکستر ملل  پس از اعلام فراخوان در یک گزینش تئوریک و عملی از طریق کنکور انتخاب شده اند.

• ارکستر ملل توسط پیمان سلطانی، آهنگساز، نوازنده و نظریه پرداز رهبری می شود.

• ارکستر ملل با حمایت سازمان میراث فرهنگی کشور، کمیسیون ملی یونسکو، جامعه آهنگسازان معاصر ایران و کمیته ملی ایکوم فعالیت خود را آغاز کرده و قرار است اولین اجرای خود را در بنای به یاد ماندنی و تاریخی تخت جمشید به مدت 3 شب در شهر شیراز به انجام رساند.

• از امتیاز های ویژه یک ارکستر مستحکم بالانس و توازن ایده آل صوتی آن است که در ارکستر ملل بر اساس شیوه ی  چیدمان و بالانس مکاتب ارکستر های بزرگ جهان مورد سنجش قرار گرفته است.

• ارکستر ملل به سبب ترکیب سازی منحصر به فرد توانسته فرهنگ موسیقایی جدیدی را به وجود آورده و با این ترکیب لحنی را در شیوه صدا دهی به وجود آورده که طبعاً امکان تقلیدش ممکن نخواهد بود. از این رو آثار اجرایی توسط ارکستر ملل می تواند در سطح بین المللی مورد ارزیابی قرار گیرد.

• در ترکیب سازهای موسیقی کلاسیک ایرانی، تاکنون وسعت صوتی در دو اکتاو و نیم خلاصه می شده است. در این ارکستر برای استفاده از این سازها با تغییراتی (تعویض سیمها، استفاده از سازهایی با طول دسته بلند، ساخت سازهایی جدید در موقعیت آلتو، باس، سوپرانو)، استفاده از سازهای بومی با تغییر سیم و پرده بندی این محدوده صوتی به چهار و نیم اکتاو ارتقا یافته است.

 نخستین کنسرت ارکستر ملل در تالار وحدت

ارکستر ملل ایران به رهبری پیمان سلطانی در تاریخ ۱۰ و ۱۱ مهر ماه ۱۳۸۴ در تالار وحدت تهران به روی صحنه رفت. در این اجرا سیاوش بیضایی به عنوان آهنگساز و تنظیم کننده، بهمن رجبی به عنوان تکنواز تنبک، کیوان ساکت به عنوان تکنواز تار و سالار عقیلی به عنوان خواننده با این ارکستر همکاری داشتند. مدیریت داخلی ارکستر به عهده بابک خضرایی بود. ارکستر ملل بر پایه‌ی تقابل فرهنگ‌های موسیقایی جهان و جهان ایرانی تشکیل شد و تحت این عنوان قصد داشت در برنامه دراز مدت خود به اجرای آثاری از تمدن‌های مختلف دنیا و آثار موسیقایی کشورها و فرهنگ‌های مختلف دنیا بپردازد. و همچنین در اجرای این آثار از نوازندگان ملیت‌های مختلف استفاده کند. ارکستر ملل در اجرای نخست خود با ترکیب سازی  خاصی به روی صحنه رفت. ترکیبی از سازهای ملی و باستانی ایران (تار، سه تار، عود، بربط، رباب، تار بم، سنتور بم، سنتور، قانون، کرنا، مارنای، کرمیل، نقاره، دف، تمبک و...) و سازهای اروپایی (ویولن، ویولا، ویلنسل، کنترباس، پیانو، فلوت، فاگوت، کلارینت، ابوا، هورن، پرکاشن و ...) و با حضور نوازندگانی از کشور ارمنستان با همراهی ۷۲ نوازندهٔ ایرانی به اجرای آثاری از تمدن های مختلف پرداخت. سرود دلفی از تمدن یونان (مربوط به چند صد سال قبل از میلاد)، اولین سرود ملی ایران مربوط به دوره قاجار ساخته موسیو لومر فرانسوی (موسیقیدان نظامی اعزامی به ایران در دوره قاجار، این سرود برای پیانو  نوشته شده و یک بار به هنگام ورود مظفرالدین شاه قاجار و در حضور وی در پاریس اجرا گردید و اجرای آن توسط ارکستر ملل اولین اجرای رسمی و ارکسترال آن است كه به پیشنهاد رهبر ارکستر در دوره حاضر ترانه ای برای آن توسط بیژن ترقی سروده شد.) به همراه خواننده اجرا گردید.

ارکستر ملل همچنین آثاری از کشورهای رومانی، نروژ، فرانسه ، اتریش و آثاری نیز از قومیت‌های مختلف ایران چون ایل قشقایی، لرستان و تربت جام را در برنامه اول خود قرار داده بود. همچنین اثری از موتسارت (موسیقی کوچک شبانه) که برای سازهای مضرابی ایرانی، سازهای زهی اروپایی و تمبک تنظیم شده بود ، توسط این ارکستر به همراه تنبك بهمن رجبی اجرا شد.

ارکستر ملل با حمایت سازمان میراث فرهنگی و گردشگری، طی یک قرارداد فعالیت خود را آغاز کرد. در قرارداد قید شده بود که این ارکستر به مدت یک سال هر ماه در یک بنای تاریخی ایران به اجرای آثاری از تمدن ایران و دیگر تمدن ها بپردازد. بودجه ای برای این پروژه به عنوان پیش خرید بلیت های اجرای این اركستر در نظر گرفته شده بود و قرار بود همزمان با عقد قرارداد و قبل از اولین اجرای صحنه‌ای در بنای به یاد ماندنی تخت جمشید پرداخت شود اما متأسفانه به دلیل کارشکنی چند تن از مسئولین این مجموعه  (حسادت ، بخل و کینه توزی ها همیشه نسبت به هنر و فرهنگ وجود داشته است)، سازمان میراث فرهنگی و گردشگری به تعهدات خود و به طور اخص تعهدات مالی در رابطه با این ارکستر عمل نکرد.

به هر حال با وجود مشکلات و سختی‌های فراوان و طاقت فرسایی که برای این ارکستر و همکاران آن حتی از سوی برخی از اهالی جامعه موسیقی به وجود آمده بود ، اجرای این ارکستر با موفقیت برگزار شد. ارکستر ملل از هفته‌های اول فعالیت خود تا کنون با بودجه شخصی و نیروهای دوستانه پیش آمده است وبا تكیه بر همراهی و یاری اندكی از دوستان بانیان این اركستر و علاقه مندان به موسیقی و حمایت بخشی از خبرنگاران و دست اندركاران بخش های خبری و روزنامه ها ، با رفع موانع  و تحمل فشارهای روانی و آزاری كه از سوی تعدادی از اشخاص غیرفرهنگی ایجاد می شد به كارخود ادامه داد. گرچه موقعیت اجرای خود را در تخت جمشید از دست داد ، اما نتیجه تمرینات خود را با دو اجرا به ثمر رساند. همچنین با وجود عدم همکاری مرکز موسیقی وزارت ارشاد و سختگیری های بی شمار این مرکز برای هر گونه تبلیغ تا دو روز قبل از اجرا این کنسرت با استقبالی چشمگیر روبرو شد. به گونه‌ای که بلیت های اجرای این ارکستر برای دو شب، ظرف مدت یک روز به اتمام رسید. و این چیزی نبود جز اقبال و نیت پاک تک تک اعضای ارکستر و هدف والایی که متوجه  کار و تلاش آنها و گامی به سوی یک حرکت جمعی و موسیقی انسانی بود.

ارکستر ملل در انتهای کنسرت‌های  پی در پی مرکز موسیقی و جشن خانه موسیقی و پس از اجرای 5 کنسرت توسط ارکسترهای  پرآوازه  که هر یک با برنامه ریزی حساب شده‌، پشتوانه  دولتی و تبلیغات گسترده حمایت شده بودند، در اواسط هفته به روی صحنه رفت و تالار وحدت را طی دو شب لبریز از مخاطب کرد. پایان خوش این ماجرا تشویق بی حد و حصر مخاطبین، به هنگام خروج از سالن بود. که همراه شده بود با زمزمه ملودی های اجرای این ارکستر، اركستری با میانگین سنی 23 سال . زیبایی، همراهی در نگاه ها و سپاس همه مخاطبین به همه فشارها، موانع، کارشکنی ها و کینه توزی های غیرانسانی می ارزد. مدت زیادی از ۱۱ مهر ماه نمی گذرد، و اكنون بخش آزاردهنده، دور شدن از آن خاطرات غیر قابل تکرار روزهای تمرین و جای خالی تک تک نوازندگان و رویت نشدن چهره دوستانه و مهربان همه آن جوانان امیدوار است.

تازه ها | درباره ارکستر | مطبوعات | بلیت | موسیقی | آلبوم عکس |ارتباط با ما

سایت رسمی ارکستر ملل ایران

کلیه حقوق محفوظ است

استفاده از عکسها و مطالب سایت با ذکر منبع مانعی ندارد

طرح از: Kisia Web